Ética y responsabilidad en el uso de la inteligencia artificial en procesos judiciales [Ethics and responsibility in the use of artificial intelligence in judicial processes]

Autores/as

DOI:

https://doi.org/10.62574/bdvzg165

Palabras clave:

administración de justicia, derecho a la justicia, inteligencia artificial

Resumen

La incorporación de la inteligencia artificial (IA) en el ámbito judicial plantea desafíos éticos y responsabilidades que requieren un análisis exhaustivo. Este estudio tiene como objetivo analizar la ética y responsabilidad en el uso de la IA en procesos judiciales. Para ello, se incluyeron 19 artículos científicos publicados entre 2018 y 2024, lo que brindó una comprensión actualizada sobre el desarrollo y aplicaciones de la IA en el ámbito judicial. Los hallazgos muestran que, aunque la IA mejora la eficiencia y accesibilidad judicial, su implementación sin supervisión adecuada podría perpetuar sesgos, vulnerar la privacidad y afectar la objetividad en decisiones. Para que la IA fortalezca el sistema judicial, es esencial que autoridades y el sistema legal establezcan normativas claras que delimiten responsabilidades y aseguren la justicia en un entorno de creciente automatización.

Descargas

Los datos de descarga aún no están disponibles.

Biografía del autor/a

  • Keila Lisseth Zabala-Balladares, Universidad Regional Autónoma de los Andes, Quevedo, Los Ríos, Ecuador

    Investigador 

  • Nathaly Kasandra Moncayo-Morlas, Universidad Regional Autónoma de los Andes, Quevedo, Los Ríos, Ecuador

    Investigadora

  • Wendy Geovanna Jiménez-Andrade, Universidad Regional Autónoma de los Andes, Quevedo, Los Ríos, Ecuador

    Investigadora 

  • Deinier Ros-Álvarez, Universidad Regional Autónoma de los Andes, Quevedo, Los Ríos, Ecuador

    Docente investigador 

Referencias

Alarcón-Macías, K. N., Moran-Giler, M. C., & Robles-Zambrano, G. K. (2023). El derecho de propiedad intelectual de las creaciones generadas por la inteligencia artificial en Ecuador [Intellectual property rights of creations generated by artificial intelligence in Ecuador]. IUSTITIA SOCIALIS, 8(1), 61–70. https://doi.org/10.35381/racji.v8i1.2489

Arévalo-Prado, J. A., Robles-Zambrano, G. K., & García-Sánchez, G.- del-R. (2023). Impacto de la inteligencia artificial en los derechos de los trabajadores [The impact of artificial intelligence on workers' rights]. IUSTITIA SOCIALIS, 8(1), 926–935. https://doi.org/10.35381/racji.v8i1.3143

Becerra, J. (2022). La Inteligencia Artificial en la decisión jurídica y política [Artificial Intelligence in legal and political decision making]. Araucaria, 24(49). https://doi.org/10.12795.10

Bonsignore-Fouquet, D. (2023). La imposibilidad de un juez. Realismo jurídico, inteligencia artificial y la búsqueda de un justo medio [The impossibility of a judge. Legal realism, artificial intelligence and the search for a fair middle ground.]. Estudios Penales Y Criminológicos, 44(Ext.), 1-31. https://doi.org/10.15304/epc.44.8906

Cadena-Vásquez, J. E., Marchan-Barragan, Z. del C., Lastra-Rosero, V. de L., & Zurita-Carpio, G. E. (2024). Responsabilidad civil en el contexto de la inteligencia artificial y la automatización [Liability in the context of artificial intelligence and automation]. IUSTITIA SOCIALIS, 9(1), 831–840. https://doi.org/10.35381/racji.v9i1.3864

Corvalán, JG, (2018). Inteligencia artificial: retos, desafíos y oportunidades - Prometea: la primera inteligencia artificial de Latinoamérica al servicio de la Justicia [Artificial intelligence: challenges and opportunities - Prometea: Latin America's first artificial intelligence at the service of justice]. Revista de Investigações Constitucionais, 5(1), 295-316. https://doi.org/10.5380/rinc.v5i1.55334

Crespo-Berti, L. A. (2023). El impacto de la Inteligencia Artificial en las Ciencias Jurídicas [The impact of Artificial Intelligence on Legal Science]. IUSTITIA SOCIALIS, 8(2), 1–3. https://doi.org/10.35381/racji.v8i2.2912

Da Silva, M., Horsley, T., Singh, D., Da Silva, E., Ly, V., Thomas, B., Daniel, R. C., Chagal-Feferkorn, K. A., Iantomasi, S., White, K., Kent, A., & Flood, C. M. (2022). Legal concerns in health-related artificial intelligence: a scoping review protocol. Systematic reviews, 11(1), 123. https://doi.org/10.1186/s13643-022-01939-y

Fang, Y. T., Lan, Q., Xie, T., Liu, Y. F., Mei, S. Y., & Zhu, B. F. (2020). New Opportunities and Challenges for Forensic Medicine in the Era of Artificial Intelligence Technology. Fa yi xue za zhi, 36(1), 77–85. https://doi.org/10.12116/j.issn.1004-5619.2020.01.016

Farfán Intriago, J. L., Farfán Largacha, J. A., Farfán Largacha, B., & Núñez Vera, J. P. (2023). Inteligencia artificial y Derecho: ¿La justicia en manos de la IA? [Artificial Intelligence and Law: Justice in the hands of AI?]. Frónesis, 30(2), 173-197.

Galante, N., Cotroneo, R., Furci, D., Lodetti, G., & Casali, M. B. (2023). Applications of artificial intelligence in forensic sciences: Current potential benefits, limitations and perspectives. International journal of legal medicine, 137(2), 445–458. https://doi.org/10.1007/s00414-022-02928-5

Jurado, N., Montalvo, H., & Reyes, A. (2024). Ética y responsabilidad social en los procesos judiciales y su aplicación en la inteligencia artificial [Ethics and social responsibility in judicial processes and their application to artificial intelligence]. ComHumanitas: Revista Científica De Comunicación, 15(1), 68-91. https://doi.org/10.31207/rch.v15i1.434

Ketsekioulafis, I., Filandrianos, G., Katsos, K., Thomas, K., Spiliopoulou, C., Stamou, G., & Sakelliadis, E. I. (2024). Artificial Intelligence in Forensic Sciences: A Systematic Review of Past and Current Applications and Future Perspectives. Cureus, 16(9), e70363. https://doi.org/10.7759/cureus.70363

Montañez-Sierra, C. F. (2021). Subjetividad de las máquinas en toma de decisiones judiciales [Subjectivity of machines in judicial decision making]. Foro: Revista De Derecho, (36), 9–27. https://doi.org/10.32719/26312484.2021.36.1

Ponce-Cedeño, A. D., Robles-Zambrano, G. K., & Díaz-Basurto, I. J. (2023). La inteligencia artificial y el derecho a la intimidad-privacidad [Artificial intelligence and privacy rights]. IUSTITIA SOCIALIS, 8(1), 84–93. https://doi.org/10.35381/racji.v8i1.2493

Sanchis Crespo, C. (2023). Inteligencia artificial y decisiones judiciales: crónica de una transformación anunciada. Scire: Representación Y organización Del Conocimiento, 29(2), 65–84. https://doi.org/10.54886/scire.v29i2.4937

Segura, Romina Estefanía. (2023). Inteligencia artificial y administración de justicia: desafíos derivados del contexto latinoamericano [Intel·ligència artificial i administració de justícia: desafiaments derivats del context llatinoamericà]. Revista de Bioética y Derecho, (58), 45-72. https://dx.doi.org/10.1344/rbd2023.58.40601

Szeremeta, M., Janica, J., & Niemcunowicz-Janica, A. (2024). Artificial intelligence in forensic medicine and related sciences - selected issues. Sztuczna inteligencja w medycynie sądowej i naukach pokrewnych – wybrane zagadnienia. Archiwum medycyny sadowej i kryminologii, 74(1), 64–76. https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.005.19650

Valero-Quispe, C. D. (2021). Derecho e Inteligencia Artificial en el mundo de hoy: escenarios internacionales y los desafíos que representan para el Perú [Law and Artificial Intelligence in today's world: international scenarios and the challenges for Peru]. THEMIS Revista De Derecho, (79), 311-322. https://doi.org/10.18800/themis.202101.017

Descargas

Publicado

29-10-2024

Número

Sección

Artículos de investigación

Cómo citar

Zabala-Balladares, K. L., Moncayo-Morlas, N. K., Jiménez-Andrade, W. G., & Ros-Álvarez, D. (2024). Ética y responsabilidad en el uso de la inteligencia artificial en procesos judiciales [Ethics and responsibility in the use of artificial intelligence in judicial processes]. Verdad Y Derecho. Revista Arbitrada De Ciencias Jurídicas Y Sociales, 3(especial2), 239-246. https://doi.org/10.62574/bdvzg165